یادگیریِ یادگیری (Master of Learning)
یادگیریِ یادگیری (Master of Learning)
پیشنهاد میکنم پیش از این نوشتار، جستار در باب یادگیرنده مادامالعمر را نیز ببینید.
منابعی برای فراگیریِ هنر یادگیری
- سلسله درسهای یادگیری در متمم: سایت متمم مبحث مهارت یادگیری را بسیار جامع، مدلمحور و علمی بررسی کرده است.
- دوره چگونه بیاموزیم (بیشتر از یک): با نگاهی به علوم اعصاب و ساختار عملکردی مغز.
- دوره یادگیری اثربخش (امین آرامش): مجموعهای از تکنیکهای کاربردی برای نظمدهی و ماندگاری آموختهها.
- دوره Learning How to Learn (Coursera): دورهٔ نامآشنای باربارا اوکلی درباره حالات متمرکز و پراکنده ذهن، مهار اهمالکاری و تثبیت در حافظه بلندمدت. خلاصهای از آن در وبسایت ایلولا و نسخهای فشردهتر در ویرگول در دسترس است.
- راهنمای College Success: مهارتهای بنیادین تفکر انتقادی، خلاصهبرداری و سازماندهی ذهن که در نظام آموزشی کمتر آموزش داده میشوند.
- FreeLearningList
یادگیری باکیفیت و کریستالی (شبکهای)
پس از نگارش جستار در باب یادگیرنده مادامالعمر، با مفهوم یادگیری کریستالی (که برای من تعبیر یادگیری شبکهای مفهوم را دقیقتر میرساند) از محمدرضا شعبانعلی آشنا شدم: به جای انباشتن اطلاعات پراکنده و نامرتبط، مفاهیم را حول یک هستهٔ مرکزی به هم پیوند بزنیم تا شبکهای زنده از دانستهها شکل گیرد.
تمثیل یادگیری سیستمی در این زمینه گویاست: «با نصف کردن یک گاو از وسط، دو گوساله نخواهیم داشت، بلکه موجودی مرده داریم که هیچیک از ویژگیهای موجود زنده اولیه را ندارد.»
در سایت متمم ۶ فایل صوتی رادیو متمم درباره هنر یادگیری وجود دارد که شنیدن آنها را اکیداً توصیه میکنم.
سبک یادگیری من
شیوهٔ کنونی من در یادگیری بر مبنای تمرکز و تکرار ژرف است؛ یعنی گزینش منابع معدود اما بسیار غنی و بازخوانی مکرر آنها (برای کتابهای خوب حداقل دو بار، و برای اثری مانند پادکست رواق بیش از هفت بار).
با این آگاهی که در هر بار بازخوانی، منظر و افق فکری من دیگر همان انسان سابق نیست، هر مواجههٔ دوباره با متنی اصیل، درها و لایههای ادراکی تازهای میگشاید: «نمیتوان در یک رودخانه دو بار شنا کرد»، و نمیتوان یک کتاب عمیق را دو بار یکسان خواند.
همچنین گفتوگو و خوانش مشترک با دوستان اهل اندیشه کمک میکند تا تعصبات و فیلترهای ناخودآگاه بستر ذهنی خود را بهتر بشناسم.
منابعی برای توسعه دانش معتبر
- متمم (محل توسعه مهارتهای من): بینظیر در حوزه مهارتهای فردی و تفکر سیستمی. متن درسها حاصل مطالعه عمیق منابع دستاول و مقالات روز است.
محمدرضا شعبانعلی برای بسیاری از دانشآموختگانش نقطه عطفی در مسیر زیستن بوده است. برای شروع، نقشه راه یادگیری را ببینید؛ همچنین راهنمای فایلهای صوتی و درسهای توسعه فردی متمم بسیار سودمندند. - بیشتر از یک: آموزشهای مبتنی بر علوم شناختی و رفتاری.
- دکتر آذرخش مکری: روانپزشک و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران؛ تحلیلهای علمی، روان و کاربردی حول مسائل روز روان و جامعه (کانال تلگرام و کستباکس).
- کانال Veritasium: آزمایشها و تبیینهای درخشان علمی در یوتیوب.
- پادکست بهترین خودت شو: بررسی ابعاد علمی سلامت و سبک زندگی.
- مدرسه زندگی فارسی: با مدیریت دکتر ایمان فانی و الهامگرفته از مدرسه زندگی آلن دوباتن.
نوشتههای مرتبط
- در باب یادگیرنده مادامالعمر — Lifelong Learner
- جستاری در باب پادکست رواق
- راهبری و تحول
- دوره راهبر بودن و عملکرد مؤثر راهبری — ورنر ارهارد
<1401/06/06>